Menopoz Nedir?

Menopoz kelimesi yunan kökenli iki kelimeden alınmıştır. “men-menos= ay,adet, poz=durma” anlamındadır. Menopoz menstruasyonun kesilmesi anlamına gelir.

WHO’nun (Dünya Sağlık Örgütü) menopoz tanımına göre;

Menopoz; overlerinin yumurtlama yeteneğini kaybetmesinden dolayı devamlı adetten kesilme dönemidir.

Perimenopoz; menopozdan önceki dönemi kapsar.menopoz öncesindeki belirtileri ve menopozdan sonraki en az 1 yılı içerir.

Postmenopoz;menopoza girdikten belirtilerin sonlandığı dönem sonrasına verilen isimdir.

 

MENOPOZ NEDENLERİ?

Doğal Menopoz; menopozu başlatan neden overlerdeki foliküllerin (yumurtaların) azalmasıdır.

Cerrahi Menopoz; Herhangi bir nedenden dolayı rahimin cerrahi işlemle çıkarılması sonucu adet görülmemesidir. Overler çıkarılmamış ise cerrahi menopoz görülmez.

ERKEN MENOPOZ;

40 yaşından önce menopoz oluşmasıdır,

Nedenleri

Ailesel, Radyasyon ve kemoterapi, Enfeksiyon, Çevre kirliliği, Troid fonksiyonlarında bozukluk, Genetik bozukluklar, Psikolojik faktörler, Sigara,

Menopozu Etkileyen Faktörler


Coğrafya ve ırk, Kişisel eğitim, Evlilik durumu ve iş, Doğurganlık, Sigara içme, Hava ve yükseklik, Sosyoekonomik faktörler, Genetik faktörler, Beslenme,

Menopoz Yaşı


Avrupa’da menopoz yaşı 45-54 yaş arası, Alman kadınlarında 51.4, A.B.D de 51, Türkiye’de 47.8’dir,

PREMENOPOZAL (Menopoz Öncesi Dönem)   YAKINMALARI


Adet Bozuklukları; endometrıumda kalınlaşmalar ve adet bozuklukları olur,kanamalar bu dönemde kanser riski yönünden değerlendirilmelidir.Çünkü rahim kanseri bu yaşlarda daha sık görülür,

Kanama Bozukluğunda;

 

Sık sık smear alınır, Endometrial biopsi alınır, Gerekli ise hormon tedavisi başlanır,

Kadınların %75-85’i bu dönemde ateş basmalarından yakınır,

Ateş Basmaları Beraberinde;

 

Bulantı, Baş dönmesi, Başağrısı, Çarpıntı hissi Hafif terleme, Aşırı gece terlemesi, Ateş basmaları bazen 10 dakikadan fazla sürer, sıklığı saatte 1-2 kez den, haftada 1-2’ye kadar görülebilir. Bu belirtilerin oluşmasında östrojen yetersizliği sorumlu tutulmaktadır, bu nedenle ateş basmaları için çeşitli östrojen içerikli ilaçlar kullanılır.

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR

Ruhsal durumda dalgalanmalar, Sinirlilik, Endişe, Depresyon, Uykusuzluk vs, Bazı kadınlar gençliklerinde neşeli oldukları halde bu dönemde mistik ve çekingen olurlar, Menopozdaki kadınların %30-40 ‘ı uykusuzluk ve halsizlikten yakınır,

Depresyondan Korunmak İçin;

 

Yürüyüş yapmak, Hava almak, Sevilen bir işle olmak, Yeni uğraşlar edinmek, Sosyal etkinliklere katılmak, Giyim ve stil değiştirmek,

POSTMENOPOZAL (MENOPOZ SONRASI) DÖNEM YAKINMALARI


Tamamen kanamanın bittiği vücutta östrojen hormonunun vücutta kalmadığı dönemdir, Vaginada kuruluk, İlişkide ağrı, İdrar torbasında incelme ve beraberinde idrar kaçırmaları görülebilir, Postmenopozal dönemde vulva kanseri (dudak kanseri) yönünden dikkatli olunmalıdır, Rahim ve idrar torbası sarkması ve kabızlık görülen diğer belirtilerdir,

Dermatolojik Belirtiler;


Östrojen azlığına bağlı ciltte kollajen kaybı oluşur ve cilt incelir,çabuk kırışır, Saçlarda dökülme, Tırnaklarda kırılma olur.

OSTEOPOROZ

Kemiklerde kitle kaybıdır ve kırılmalara yol açar, Menopozdaki kadınların 3’de 1’inde kemik erimesi görülür, Menopozdan sonra ilk 3-4 yılda hızla kemik kaybı meydana çıkar, her yılda %2.5 civarı kemik kaybı hızı vardır.

Osteoporozda Risk Faktörleri;

Genetik özellikler, Yaşam biçimi, Yemek yeme alışkanlığı, Endokrin hastalıkları, Menopoz yaşı, Ailede osteoporoz öyküsü, Yüksek sodyum ve protein alımı, Bazı ilaçlar, Aktivite azlığı, Vücut yapısı, Alkol, kafein ve sigara kullanımı, Hiç doğum yapmamış olmak, Overleri cerrahi olarak alınmış olanlar, Erken menopoz,

Korunmak İçin;

Fiziksel aktivite, Aşırı tuzlu yememe, Egzersiz, Ca alımı sırasında 6-8 bardak su içilmesi, Aşırı alkol, sigara ve kahveden kaçınma, Büyüme çağında yeterli Ca alma, D vitamini için güneşe çıkma, Sebze ve meyve alımına özen gösterme, Hayvansal proteinden zengin besinlerin aşırı tüketilmemesi, Menopoza kadar 1000 sonrasında 1300 mg Ca alınmalı,

Tedavi

Östrojen tedavisi, Vit.D ve Ca, Sodyum florid, Kalsitonin, Fiziksel egzersizdir,

Menopoz Belirtileriyle Nasıl Başedilir?

Günde en az 30-45 dakika düzenli egzersiz yapmak, Uygun, hafif, kat kat soyunabilecek ince pamuklu giysiler seçmek, Yılda 1 kez jinekolojik muayeneden geçmek,

Menopoz Polikliniklerinde;

Genel vücut ve jinekolojik muayene, tansiyon, kilo takibi, Karaciğer fonksiyonları, Kan ve idrar tetkiki, Servikal smear, Endometrial biopsi, Mammografi, Açlık kan şekeri, Elektrokardiografi, Gerekirse kemik yoğunluğu ölçümleri,